Vijgen: een vrucht met een geschiedenis van 10.000 jaar

Ik ben in de gelukkige omstandigheid dat ik een vijgenboom in mijn tuin heb staan. Eind augustus zet ik daarom de vijg centraal op mijn socials, met binnenkort een recept voor een vijgentaartje op Substack, met vijgen zo van eigen boom. Maar eerst een paar wetenswaardigheden over deze bijzondere vrucht, want de geschiedenis van de vijg gaat verder terug dan je zou denken.

Meer dan 10.000 jaar om precies te zijn: bij archeologische opgravingen in de Jordaanvallei zijn resten van vijgen gevonden die daarmee tot de vroegst gecultiveerde vruchten ter wereld behoren, ouder zelfs dan graan.

Wat de vijg ook bijzonder maakt: de binnenkant bestaat niet uit vruchtvlees zoals je zou denken maar uit honderden kleine bloempjes die naar binnen groeien. Een vijg is dus eigenlijk een omgekeerde bloem.

In het oude Egypte en Griekenland werd de vijg aanbevolen voor vitaliteit en een goede gezondheid. Griekse atleten aten ze zelfs als onderdeel van hun training. In Egypte symboliseerde de vijgenboom bovendien dankbaarheid; het omhakken van vijgenbomen door een vijandelijk leger gold als teken van grootschalige verwoesting.

Ook in de spirituele tradities neemt de vijgenboom een bijzondere plaats in. Boeddha vond verlichting onder de Bodhiboom, een heilige vijgenboom (Ficus religiosa) en naaste verwant van de vijg die bij mij in de tuin staat. In de Bhagavad Gita is de Ashvattha-boom eveneens een heilige vijg: een volmaakt beeld van de schepping, tegelijk onsterfelijk en voortdurend aan verandering onderhevig. Deze kosmische boom heeft zijn wortels omhoog gericht naar de goddelijke bron en zijn takken naar beneden, als symbool voor de illusie en complexiteit van het aardse bestaan.

In de Bijbel is de vijgenboom een beeld van Gods zegening over zijn volk en een symbool van vrede en veiligheid. Tijdens de renaissance werd het vijgenblad juist hét symbool voor kuisheid en ingetogenheid.

Zoveel geschiedenis, en toch is oogsten zelf vooral een kwestie van goed opletten. Ik pluk mijn vijgen net voordat ze helemaal rijp zijn, want laat je ze te lang hangen dan zijn de insecten je voor. Een paar laat ik altijd gewoon hangen, voor hen.

Vers van de boom zijn vijgen op hun best simpel gecombineerd, bijvoorbeeld met een goed stukje kaas. Ik ben ook bezig met een idee voor een vijgencarpaccio, hoe ik die precies ga aanpakken houd ik voorlopig nog even voor mezelf.

Liefs, Nicoline